Windows Server 2016 Üzerine Exchange Server 2016 Kurulumu – Bölüm 2 – Kurulum ve Kontroller

Merhabalar,

Bir önceki makalemizde Exchange Server 2016 kurulumu öncesi yapılması gereken hazırlıklardan ve yapı ile ilgili planlamalardan bahsetmiştik. Bu makalemizde ise Exchange Server 2016 kurulum işlemini gerçekleştiriyor olacağız. Makalemizin bir önceki bölümüne aşağıda yer alan link üzerinden ulaşabilirsiniz;

Kurulum işlemini 3 ayrı bölüm halinde ele alacağız. İlk bölümümüz standart kurulum olan gui yani grafiksel arayüz üzerinden gerçekleştirilecektir. İkinci bölümümüzde powershell komutları ile kurulum işlemimizi tamamlayacağız. Son bölümde ise kontrollerimizi yapacağız.

1- Exchange Server 2016 Gui (Grafiksel Arayüz) Kurulum;

İlk olarak gui arayüzü ile kurulum işlemimizi gerçekleştireceğiz. Bunun için önceden indirmiş olduğumuz iso dosyasını kullanacağız. Yalnız öncesinde bir konuya değinmek istiyorum. Kullanacağımız kaynak aslında bir cumulative update iso’su olduğundan ilk kurulum aşamasında kullanılabilir mi? gibi bir soru aklınıza gelebilir. Cumulative Update iso’ları gerek ilk kurulumda gerekse de yükseltme aşamasında kullanılabilirler. Üstelik cumulative olduklarından yani bir önceki sürüme ait tüm güncellemeleri içerdiklerinden, gereksinimler sağlandığı takdirde herhangi bir versiyondan direk olarak bu sürüme geçiş gerçekleştirilebilir. Şimdi indirmiş olduğumuz iso içerisinden setup.exe‘yi çalıştırıyoruz. Bizi ilk olarak Update ekranı karşılıyor. Her zaman için güncellemeleri kontrol ettirmekte fayda var. Ekranda herhangi bir değişiklik yapmadan next butonu ile ilerliyoruz ve güncellemeleri kontrol ettiriyoruz.

Uygulama ile ilgili herhangi bir güncelleme bulunmuyor. Next ile devam ediyoruz.

Kurulum öncesi materyaller ile ilgili dosyalar kopyalanıyor ve kurulum hazırlığı yapılıyor.

Hazırlıklardan sonra Exchange Server ile ilgili kısa bir bilgi veren karşılama ekranı çıkıyor. Bu aşamada next ile ilerliyoruz.

Sözleşmeyi kabul edip bir sonraki aşamaya geçiyoruz.

Önerilen ayarlar ile devam ediyoruz.

Server Role Selection aşamasında sunucuyu nasıl yapılandıracağımızı belirliyoruz. Bu ekranda bir önceki sürüm olan Exchange 2013’te Client Access role seçeneği de seçilebilir olarak geliyordu. Biz Mailbox role kutucuğunu işaretliyoruz. Dikkat ederseniz kutucuğu işaretlediğimizde diğer seçenek olan Edge Transport role seçilemez hale geldi. Bu iki role’ün birden aynı sunucu üzerine kurulamayacağı anlamına geliyor. Aynı şekilde Edge Transport role seçilseydi eğer Mailbox role seçilemez hale gelecekti.

Automatically install Windows Server roles and features that are required to install Exchange Server seçeneği işaretlenmesi durumunda, kurulumun gerçekleştirileceği Exchange Server üzerinde gerekli role ve feature‘ların otomatik olarak yüklenmesini sağlıyor. Ancak biz makalemizin birinci bölümünde ön gereksinimler aşamasında role ve feature’ları yüklediğimiz için bu seçeneği işaretlemeyeceğiz.

Installation Space and Location ekranında Exchange Server 2016’nın kurulacağı dizin ile ilgili bilgiler bulunuyor. İstersek browse seçeneği ile bu dizini değiştirebiliriz ancak biz varsayılan dizin ile devam ediyoruz.

Apply Active Directory split permissions security model to the Exchange organization seçeneği ilk olarak Exchange Server 2010 ile birlikte karşımıza çıktı. Temel olarak, organizasyon içerisinde bulunan Exchange Server yöneticilerinin Active Directory üzerinde kısıtlı haklara sahip olmasını sağlıyor. Bu konuya bir önceki makalede de değinmiştim. Makale ve test ortamlarında her çalışma administrator yetkisine sahip kullanıcı hesabı ile gerçekleştirilir ancak bu işlemler gerçek dünyada genellikle böyle işlemez. Özellikle büyük kurumlarda Active Directory yöneticileri ile Exchange Server gibi sistemlerin yöneticileri birbirlerinden ayrıdır. Aslında Exchange Server yöneticilerine Organization Management yetkisi vermek kendi sistemlerini yönetmeleri ve Active Directory üzerinde kısıtlı haklara sahip olmaları için yeterli gibi görünmektedir. Ancak bu gruba üye kişiler her ne kadar domain admin yetkisine sahip olmasalarda Active Directory objeleri oluşturabilmektedirler. Split Permissions kavramı tam burada devreye girerek yetkileri kısıtlamak noktasında kullanılmaktadır.

Eğer bu seçenek ile kurulum yaptıysanız ve sonradan iptal etmek istiyorsanız bu durumda çalıştırmanız gereken bazı komutlar olacak.

Split Permissions’ı devre dışı bırakmak için powershell ile Exchange Iso dosyası içerisinden aşağıdaki komutu çalıştırıyoruz;

.setup.exe /PrepareAD /ActiveDirectorySplitPermissions:false

Split Permissions Active Directory üzerinde role bazlı bir takım kısıtlamalar yaptığı için bu ayarları da eski haline çevirmek gerekiyor. Bu işlem için aşağıdaki komutları çalıştırıyoruz;

New-ManagementRoleAssignment “Mail Recipient Creation_Organization Management” -Role “Mail Recipient Creation” -SecurityGroup “Organization Management”

New-ManagementRoleAssignment “Security Group Creation and Membership_Org Management” -Role “Security Group Creation and Membership” -SecurityGroup “Organization Management”

New-ManagementRoleAssignment “Mail Recipient Creation_Recipient Management” -Role “Mail Recipient Creation” -SecurityGroup “Recipient Management”

Biz bu ekranda herhangi bir değişiklik yapmadan next ile devam ediyoruz.

Uyarı

Eğer Exchange Server bir Domain Controller üzerine kurulduysa, bu durumda Split Permissions özelliği kullanılamamaktadır.

Malware Protection Settings ekranında Exchange Server 2016 ile birlikte gelen yerleşik antimalware korumasını devre dışı bırakmak isteyip istemediğimiz soruluyor. Eğer devre dışı bırakmak istemiyorsak ekranda herhangi bir değişiklik yapmadan devam etmemiz gerekiyor. Biz herhangi bir değişiklik yapmadan devam ediyoruz.

Kurulum aşamasına geçmeden önce sistemimiz ile ilgili son kontroller yapılıyor. Eğer Exchange Server kurulumuna engel bir durum varsa bu ekranda görüntülenecektir. Karşımıza olumsuz herhangi bir mesaj çıkmıyor ve kurulum işlemini başlatmak için install butonuna basıyoruz.

Kurulum başlıyor. Eğer kurulumun gerçekleştirildiği ortamda çalışan bir Exchange Server yapısı varsa ilk aşamada bu yapıya ait servisler durduruluyor.

Kurulum ile ilgili dosyalar kopyalanıyor.

Dil dosyaları kopyalanıyor.

Servisler geri yükleniyor.

Dil seçenekleri yükleniyor.

İçerisinde Exchange Server yönetim araçlarının bulunduğu Management tools yazılımının yüklemesi yapılıyor.

Önceleri her biri ayrı role olarak çalışan ancak şimdi Mailbox role’ü altında birleştirilen servislerden Transport service‘in yüklemesi yapılıyor.

Exchange Server 2013 ile birlikte role olarak hizmet veren ancak artık servis olarak yapılandırılan Client Access service‘in kurulumu gerçekleştiriliyor.

Unified Messaging service kurulumu gerçekleştiriliyor.

Mailbox service kurulumu gerçekleştiriliyor.

Şimdi de Front End Transport service kurulumu aşamasına geçiliyor.

Son olarak Client Access Front End service kurulumu gerçekleştiriliyor.

Kurulum tamamlanmadan önce son yüklemeler ve kontroller gerçekleştiriliyor. Bu aşamada yüklemesi yapılan Exchange Server servisleri start duruma getiriliyor.

Bu son aşama ile birlikte kurulum işlemimiz tamamlanıyor. Ekranda da görülebileceği üzere sunucumuzu restart etmeden önce finish butonuna basarak süreci tamamlıyoruz.

2- Exchange Server 2016 Katılımsız (Unattended) Kurulum;

İlk bölümde gui (grafiksel arayüz) ile kurulum işlemimizi tamamladık. Şimdi ise powershell console aracılığı ile katılımsız (unattended) olarak kurulumumuzu gerçekleştireceğiz. İlk aşamada vereceğimiz komuttan sonra kurulum tamamlanana kadar herhangi bir müdahalede bulunmayacağımız için bu kurulum tipine katılımsız kurulum ismi veriliyor. Microsoft her zaman olduğu gibi bu alanda da powershell aracılığı ile kurulum için bize çok fazla komut kullanma imkanı veriyor. Ama bu işlem gözünüzü korkutmasın çünkü makalemizin ilk bölümünde ön hazırlıkları tamamladığımız için çok basit tek bir komut ile kurulumumuzu gerçekleştirebileceğiz. Önce kurulum için kullanabileceğimiz komutlara bir göz atalım;

Setup.exe [/Mode:] [/IAcceptExchangeServerLicenseTerms]
[/Role:] [/InstallWindowsComponents]
[/OrganizationName:]
[/TargetDir:] [/SourceDir:]
[/UpdatesDir:]
[/DomainController:] [/DisableAMFiltering]
[/AnswerFile:] [/DoNotStartTransport]
[/EnableErrorReporting] [/CustomerFeedbackEnabled:]
[/AddUmLanguagePack:]
[/RemoveUmLanguagePack:]
[/NewProvisionedServer:] [/RemoveProvisionedServer:]
[/MdbName:] [/DbFilePath:]
[/LogFolderPath:] [/ActiveDirectorySplitPermissions:]
[/TenantOrganizationConfig:]

Listeye bakarak kullanacağımız komutlara setup.exe ile başlamamız gerektiği sonucunu rahatlıkla çıkarabiliriz.  Bu bölümde kullanacağımız değişkenler ise mode ve role seçenekleri olacak. İlave eklenebilecek komutlar var ama biz temel bir kurulum seçeneği ile ilerleyeceğimiz için aşağıdaki komutu kullanacağız;

Setup.exe /mode:Install /role:Mailbox /IAcceptExchangeServerLicenseTerms

Kullanılabilecek komutlar, parametreler ve konu ile ilgili data detaylı bilgi için aşağıda yer alan linki inceleyebilirsiniz;

https://technet.microsoft.com/en-us/library/aa997281(v=exchg.160).aspx

Powershell’i açın (Run As Administrator)

önce iso dosyamızı mount ettiğimiz “E” sürücüsüne geçiş yapıyoruz ardından aşağıdaki komutu çalışıtırıyoruz;

.Setup.exe /mode:Install /role:Mailbox /IAcceptExchangeServerLicenseTerms

Kurulum öncesi hazırlıklar tamamlandıktan sonra karşımıza yüklenecek olan öğelerin bir listesi çıkıyor. Bu liste aynen grafiksel arayüzde olduğu gibi sıralanmış. Ardından yükleme öncesi son kontroller gerçekleştiriliyor.

Sonrasında konfigürasyon işlemi başlatılıyor. Yine önce varsa eğer mevcut exchange server servislerinin durdurulması, gerekli dosyaların kopyalanması ve servislerin restore edilmesi işlemleri gerçekleştiriliyor.

Şimdiki aşamada dil seçenekleri yapılandırılıyor ve Exchange Management Tools uygulaması kuruluyor.

Role servislerinin kurulumuna geçiliyor. İlk servisimiz grafiksel arayüzde olduğu gibi yine Transport service oluyor.

Client Access service kurulumuna geçiliyor.

Unified Messaging service kurulumu başlıyor.

Mailbox service yüklemesi yapılıyor.

Arkasından Front End Transport service ve Client Access Front End service kurulumları gerçekleştiriliyor.

Artık son yüklemelerin yapıldığı ve yüklenen Exchange Server servislerin start edildiği aşamaya geçiliyor.

Kurulum işlemleri tamamlanıyor. Aynı şekilde burada da sunucuyu reboot ettikten sonra ürünü kullanabileceğimiz bilgisi veriliyor. Reboot edip kontrol aşamasına geçeceğiz.

3- Exchange Server 2016 Kurulum Sonrası Kontroller;

Kurulum işlemlerimizi hem grafiksel arayüz ile hem de powershell console aracılığı ile katılımsız olarak tamamladık. Artık yapımızın sağlıklı çalışıp çalışmadığını kontrol etmemiz gerekiyor. Önce Exchange Server sunucumuzun servislerini kontrol ediyoruz.

Windows Logo + Run + services.msc yazıyoruz. Tüm servislerimizin çalıştığını teyit ediyoruz.

Not

Exchange Server üzerinde varsayılan iletişim protokolü mapi olduğu için IMAP4, IMAP4 Backend ile POP3 ve POP3 Backend servisleri varsayılan olarak manuel durumda gelmektedir. İlgili servisler istenirse eğer start edilerek kullanılmaya başlanabilir. Aynı şekilde Microsoft Exchange Server Extension for Windows Server Backup servisi de yine isteğe bağlı çalışacak şekilde gelmektedir.

Servislerimizin çalıştığını kontrol ettikten sonra Internet Explorer’ı açıyoruz ve https://srv2016exc01/ecp yazarak Exchange Admin Center‘ı başlatıyoruz.

Administrator yönetici hesabımız ile sisteme login oluyoruz.

Sonrasında Language ve Time zone seçimlerimizi yapıp Save butonu ile kaydediyoruz.

İlk olarak karşımıza recipients menüsü içerisinden mailboxes sekmesi çıkıyor ve bu sekmede administrator mail hesabını görüyoruz. Active Directory yapımızda başka bir kullanıcı yok ama olsaydı dahi buraya eklememiz gerekecekti. Varsayılan olarak yapıda eğer önceden kurulu bir Exchange sunucusu ve üzerinde yer alan kullanıcılar yok ise kullanıcı hesapları bu alana otomatik olarak eklenmiyorlar.

Daha sonra servers menüsü içerisinden aynı isme sahip servers sekmesine geliyoruz. Sunucumuz ile ilgili bilgileri bu ekranda görebiliriz. Detaylarda sunucu ismi, role ve versiyon ile ilgili veriler bulunuyor.

Bu sefer aynı menü içerisinde databases sekmesine geliyoruz ve veritabanı ismi ile mounted durumda olup olmadığı gibi kontrolleri yapıyoruz.

Şimdi de sunucu log’larını inceleyelim. Bunun için önce Event Viewer‘la işe başlıyoruz. Eğer isterseniz Windows Logs altından Application log’larını inceleyebilirsiniz. Ben Custom Views altından Microsoft Exchange with Database Availability Group Events log’larını inceliyorum. Log’larda bir anormallik görünmüyor. Ama bu kısmı uzun uzun incelemekte fayda var.

Son olarak Exchange Setup log‘larını inceliyoruz. Bunun için ExchangeSetupLogsExchangeSetup.log dosyasını kontrol ediyoruz. Yine bu log’lar için de uygun bir zaman ayırıp detaylı inceleme yapmakta fayda var ama görünürde bir sıkıntı bulunmuyor.

Yapmış olduğumuz kontrolleri powershell consol aracılığı ile de gerçekleştirebiliriz. Bunun için ilk olarak;

Get-ExchangeServer

komutunu kullanıyoruz.

İkinci olarak;

Get-ExchangeServer | Format-List

komutu ile ayrıntılı bir çıktı almamız ve üzerinde inceleme yapmamız mümkün.

Evet, yapmış olduğumuz kontroller ile birlikte artık makalemizin sonuna gelmiş bulunuyoruz. Bir sonraki makalede Exchange Server 2016 kurulumu sonrası yapılması gereken işlemleri ele alacağız. Makaleyi okurken göstermiş olduğunuz anlayış ve sabrınız için teşekkür ederim. Makale ile ilgili değerli görüşlerinizi paylaşırsanız memnun olurum. Bir sonraki makalede görüşmek dileğiyle..

1 cevap
  1. Yasin
    Yasin says:

    Makale gayet anlaşılır güzel ve açıklayıcı bir dil ile yazılmış bilgileri paylaştığınız ve emeğiniz için teşekkürler.

    Cevapla

Cevapla

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir